Tổng hợp thông tin về vịnh Hạ Long

Vịnh Hạ Long là một vịnh biển nổi tiếng thuộc vịnh Bắc Bộ, nằm trên địa phận tỉnh Quảng Ninh. Toàn bộ vịnh có khoảng 1969 hòn đảo lớn nhỏ, nằm trong diện tích biển khoảng 1553km2. Trong đó, vùng lõi vịnh quần tụ dày đặc 775 hòn đảo trong diện tích 335 km2.

Vị trí địa lý

Vịnh Hạ Long nằm trên vùng biển thuộc tỉnh Quảng Ninh, phía Đông Bắc giáp vịnh Bái Tử Long, phía Tây Nam giáp quần đảo Cát Bà, phía Tây Bắc giáp đất liền tỉnh Quảng Ninh và phía Đông Nam giáp vịnh Bắc Bộ. Vùng biển này được xác định trong tọa độ từ 106°56’ đến 107°37’ độ kinh Đông và 20°43’ đến 21°09’ độ vĩ Bắc. 

Khu vực biển xung quanh vịnh Hạ Long như vịnh Bái Tử Long có giá trị tương đồng về cảnh quan, địa chất, địa mạo, hệ sinh thái và văn hóa lịch sử. Khu vực vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận di sản thiên nhiên thế giới là vùng lõi vịnh Hạ Long. Đây là khu vực tập trung nhiều hòn đảo, hang động và bãi tắm nổi tiếng.

Điều kiện tự nhiên

Lịch sử kiến tạo địa chất vùng vịnh Hạ Long đã trải qua hơn 500 triệu năm với các đặc trưng là tầng đá vôi dày, khí hậu nóng ẩm, tiến trình nâng kiến tạo chậm chạp (Wikipedia). Vịnh là nơi quần tụ của hệ sinh thái rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới, hệ sinh thái biển ven bờ với nhiều tiểu hệ sinh thái. Trong số hàng ngàn động, thực vật sinh sống tại vịnh Hạ Long, có 17 loài thực vật đặc hữu và 60 loài động vật đặc hữu.

Khái quát lịch sử văn hóa vịnh Hạ Long

Dấu chân con người đã có mặt tại vịnh Hạ Long từ khá sớm. Rõ nét nhất là nền văn hóa Soi Nhụ trong khoảng 18.000 – 7.000 năm TCN, văn hóa Cái Bèo trong khoảng 7.000 – 5.000 năm TCN và văn hóa Hạ Long trong khoảng 3.000 năm TCN – năm 500. Có rất nhiều di tích, điển tích gắn liền với hành trình lịch sử của cư dân Hạ Long như núi Bài Thơ, hang đầu Gỗ, hang Sửng Sốt, động Ba Hang,… Cư dân văn hóa Hạ Long có sự giao thoa mạnh mẽ với các nền văn hóa lân cận, trở thành một phần trong tiến trình hình thành nhà nước Văn Lang sau này. 

Ngày nay, vịnh Hạ Long là khu vực giàu tiềm năng phát triển du lịch, kinh tế biển, giao thương đối với khu vực Đông Bắc Việt Nam nói riêng và miền Bắc nói chung.

Truyền thuyết về tên gọi vịnh Hạ Long

“Hạ” trong “Hạ Long” tức hạ cánh, đáp xuống. Còn “Long” tức là rồng. “Hạ Long” là rồng hạ cánh hay rồng đáp xuống. Có một truyền thuyết tại vùng vịnh Hạ Long kể rằng, từ những ngày đầu lập nước, người Việt luôn phải chống chọi với dã tâm từ các thế lực phương Bắc. Trong tình cảnh này, Ngọc Hoàng đã sai rồng mẹ cùng đàn rồng con xuống hỗ trợ người dân Việt. Trong trận chiến, đàn rồng đã phun cháy thuyền giặc, phun châu, nhả ngọc tạo thành những khối núi đá vôi sừng sững như bức thành lũy bảo vệ đất liền. Khu vực Rồng Mẹ đáp xuống gọi là vịnh Hạ Long, còn nơi đàn rồng con đáp xuống trở thành vịnh Bái Tử Long ngày nay.

Trước thế kỉ XIX, cái tên Hạ Long chưa xuất hiện. Mãi tới cuối thế kỉ này, “Hạ Long” mới xuất hiện trên bản đồ hàng hải khu vực vịnh Bắc Bộ của người Pháp. Cái tên này có liên quan tới bài báo cáo về hiện tượng lạ: “đôi rắn biển khổng lồ trên vịnh” mà những thủy thủ người Pháp đã chứng kiến. Sau khi Việt Nam giành được độc lập, tên gọi Hạ Long đã được sử dụng rộng rãi trong các loại văn bản hành chính, tài liệu và đời sống thường ngày. 

Tiềm năng du lịch của vịnh Hạ Long

Với những lợi thế về cảnh quan, địa chất – địa mạo, sự phong phú về hệ sinh thái – lịch sử văn hóa, vịnh Hạ Long có rất nhiều điều kiện tốt để phát triển du lịch. Du khách tới với Hạ Long có thể lựa chọn nhiều loại hình du lịch.

• Du lịch tham quan: Du khách ngồi trên tàu hoặc du thuyền chiêm ngưỡng cảnh đẹp vịnh Hạ Long từ những hòn đảo đá vôi phủ đầy màu xanh thực vật đến những hang động thạch nhũ kỳ vĩ, những bãi biển trong xanh. Mùa xuân – mùa hè là khoảng thời gian tuyệt vời nhất để ngắm nhìn khung cảnh nên thơ của vịnh Hạ Long.
• Du lịch văn hóa: Vịnh Hạ Long có rất nhiều di chỉ khảo cổ về văn hóa, cuộc sống người Việt cổ trên vùng đất này từ 18.000 năm về trước. Bên trong một số hang động, du khách được tận mắt nhìn thấy những con ốc nằm “kẹt” trên những vách đá – bằng chứng của cuộc xâm lấn lục địa trong quá khứ. Du khách còn được tìm hiểu về văn hóa của những người dân làng chài Hạ Long như những câu hò biển, những điệu hát giao duyên, lễ hội, tập tục,…
• Du lịch sinh thái: Du khách có những trải nghiệm đáng nhớ khi tham quan một số hang động ngập nước trong lòng vịnh Hạ Long. Một số tour du lịch sẽ đưa du khách tới vùng rừng ngập mặn hay các khu bảo tồn động thực vật trong và ngoài vịnh.
• Du lịch nghỉ dưỡng: Du khách nghỉ đêm và tận hưởng những tiện ích sang trọng trên du thuyền vịnh Hạ Long. Đây là loại hình du lịch được ưa chuộng bậc nhất trên vịnh. Du khách sẽ có những khoảnh khắc tuyệt diệu giữa vịnh Hạ Long, hít thở không khí trong lành, chèo kayak, tắm biển, thăm làng chài, thưởng thức ẩm thực thượng hạng,…

Với những giá trị to lớn về cảnh sắc thiên nhiên, di sản thế giới vịnh Hạ Long được chọn làm bối cảnh cho nhiều bộ phim nổi tiếng như Indochine, Người cộng sự hay Kong Skull Island. Cùng với đó, vịnh Hạ Long là một trong những điểm đến của rất nhiều hãng tàu biển cao cấp thế giới như Nautica, Insignia, Seven Seas Voyager,… Mỗi chuyến tàu đưa hàng nghìn du khách quốc tế đến với Hạ Long. Sự có mặt của các siêu tàu du lịch đã nâng tầm du lịch biển Hạ Long, biến nơi đây thành trung tâm nghỉ dưỡng du thuyền hàng đầu vùng vịnh Bắc Bộ.

Những danh hiệu đã đạt được

• Di sản quốc gia Việt Nam

Vịnh Hạ Long được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng di tích danh thắng cấp quốc gia năm 1962 với toàn bộ diện tích 1553 km2 bao gồm 1969 hòn đảo. Năm 1995, vịnh Hạ Long và đảo Cát Bà được Phân viện hải dương học Hải Phòng đề nghị đưa vào hệ thống các khu bảo tồn biển. Tới năm 1999, Ngân hàng Phát triển châu Á ADB đề xuất thành lập Khu cảnh quan thiên nhiên vịnh Hạ Long rộng 155.300 ha.

• Di sản thế giới lần 1 về giá trị thẩm mỹ

Ngày 17/12/1994, UNESCO (Hội đồng Di sản Thế giới) đã công nhận vịnh Hạ Long vào danh mục di sản thiên nhiên thế giới với giá trị ngoại hạng toàn cầu về thẩm mĩ (tiêu chí VII), dựa theo tiêu chuẩn của Công ước Quốc tế về bảo vệ Di sản tự nhiên và văn hóa của thế giới. Trước đó vào năm 1993, Việt Nam đã gửi hồ sơ khoa học về cảnh quan vịnh Hạ Long trình lên UNESCO.

• Di sản thế giới lần 2 về giá trị địa chất địa mạo

Ngày 2/12/2000, vịnh Hạ Long một lần nữa được công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới theo tiêu chuẩn VIII về mặt địa chất, trong đó có hai giá trị nổi bật toàn cầu về địa mạo caxto và lịch sử địa chất. Lần vinh danh này có công rất lớn của TS. Trần Đức Thạnh ở Phân Viện Hải dương học tại Hải Phòng và TS. Tony Waltham – chuyên gia địa chất học, trường Đại học Trent Nottingham, Vương Quốc Anh.

• Di sản thế giới lần 3 về đa dạng sinh học và hệ sinh thái

Ngày 16/9/2023, quần thể vịnh Hạ Long – quần đảo Cát Bà được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới theo tiêu chí IX về đa dạng sinh học và tiêu chí X về hệ sinh thái. Quá trình trình công nhận di sản kéo dài từ năm 2013. Khi đó, quần đảo Cát Bà được lập hồ sơ đề cử là Di sản thiên nhiên thế giới. Sau đó tới năm 2016, hồ sơ này được mở rộng sang vịnh Hạ Long.

Những điểm đến du lịch quan trọng trên vịnh Hạ Long

Hòn Trống Mái

Hòn Gà Chọi còn gọi là Hòn Trống Mái, nằm ở phía tây nam vịnh Hạ Long, cách biển Bãi Cháy khoảng 5km. Hòn Gà Chọi gồm hai con gà đá khổng lồ (một trống, một mái) cao khoảng 10m. Nhìn từ xa, hai hòn đá chênh vênh đứng trên những cơn sóng trập trùng của vịnh Hạ Long. Hòn Trống Mái là biểu tượng của vịnh Hạ Long nói riêng và du lịch Hạ Long nói chung. Địa danh này là điểm đến phổ biến nhất của du khách khi du lịch vịnh Hạ Long.

Hòn Đỉnh Hương

Hòn Đỉnh Hương hay đỉnh Lư Hương là một hòn đảo nổi tiếng trên vịnh Hạ Long, xuất hiện trong tờ tiền 200.000 VNĐ quen thuộc. Hòn đảo có hình chiếc lư hương khổng lồ, cao khoảng 25m. Theo truyền thuyết vịnh Hạ Long, đỉnh Lư Hương là vật linh thiêng của người dân Hạ Long, dùng để cảm tạ đàn rồng đã góp công đánh tan giặc xâm lược. Khi ghé thăm hòn đảo ngày, bạn đừng quên check-in với tờ 200.000 VNĐ nhé.

Hang Đầu Gỗ

Nằm trên đảo Đầu Gỗ ở vịnh Hạ Long, hang Đầu Gỗ có cửa hang màu xanh lam hình sứa biển và cao khoảng 25m với nhiều nhũ đá kỳ lạ. Nơi đây gắn với truyền thuyết Trần Hưng Đạo giấu cọc gỗ lim cho trận chiến Bạch Đằng. Năm 1917, vua Khải Định khi tới hang Đầu Gỗ đã ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của hang động này và khắc văn bia ca ngợi vẻ đẹp của hang.

Hang Sửng Sốt

Nằm trên đảo Bồ Hòn tại vịnh Hạ Long, hang Sửng Sốt là hang động đẹp bậc nhất với hai ngăn rộng lớn. Ngăn đầu như một nhà hát lớn có kiến trúc thạch nhũ lung linh, ngăn thứ hai có thể chứa hàng nghìn người với cảnh tượng như một “vườn thượng uyển”. Hang Sửng Sốt gắn với truyền thuyết Thánh Gióng để lại thanh gươm và con ngựa quý sau khi đánh tan giặc. 

Hang Luồn

Hang Luồn là hang động ngập nước nổi tiếng, điểm đến yêu thích của du khách khi ghé thăm vịnh Hạ Long. Để tham quan Hang Luồn, du khách phải chuyển sang thuyền nhỏ do độ cao hang chỉ từ 2,5-4m. Cũng chính vì vậy mà tại đây, du khách sẽ được trải nghiệm chèo kayak hoặc đi đò nan rất thú vị. Điều đặc biệt tại khu vực hang là cảnh sắc thiên nhiên hòa quyện giữa núi non, mây trời và biển cả trong xanh. Khám phá hang Luồn là một trong những hoạt động hấp dẫn nhất trong các tour khám phá vịnh Hạ Long.

Đảo Ti Tốp

Nằm ở trung tâm vịnh Hạ Long, cách cảng Bãi Cháy khoảng 7-8km, đảo Ti Tốp là điểm đến hấp dẫn với phong cảnh thiên nhiên hữu tình và bãi tắm Ti Tốp tuyệt đẹp. Du khách có thể chọn tắm biển hoặc leo lên đỉnh núi để ngắm toàn cảnh hòn đảo với bãi tắm hình vầng trăng, cát trắng mịn và phóng tầm mắt ôm trọn cảnh sắc tuyệt đẹp của vịnh Hạ Long.